GİCLÉE BASKI NEDİR, NERELERDE KULLANILIR?
Giclée kelimesi “fışkırtmak” veya “püskürtmek” anlamına gelen “le gicleur” adlı bir Fransız deyiminden türemiştir. 1990’lerde kullandıkları yeni baskı tekniğini tanımlamak için bir yol arayan bir Amerikan şirketi tarafından giclée olarak değiştirildi ve adlandırıldı. Giclée, mürekkep püskürtmeli yazıcılarda yapılan güzel sanatlar dijital baskıları için bir terimdir ve genellikle yüksek kaliteli baskılara referans olarak kullanılır. Bu terim, 1991 yılında Amerikalı bir matbaacı Jack Duganne tarafından yapıldı ve baskı işlemi sırasında mürekkebin kağıda nasıl uygulandığını anlatır. Süreç 1990’ların başında “zhee-clay” olarak telaffuz edilerek yaygınlaştı, ancak günümüzde çoğu yazıcı “g-clay” olarak telaffuz edilmektedir. “Inkjet” kelimesi, güzel sanatlar topluluğunda daha genel bir anlam ifade etmesinden dolayı, daha rafine olarak yapılan baskıların bir açıklaması olarak giclée kelimesi önerilmiştir. Giclée baskıların bir inkjet yazıcıdan farkı, arşiv kalitesi, mürekkepleri ve kağıt veya tuval kullanarak gelişmiş inkjet yazıcılar ve “geniş formatlı yazıcılarda” üretilmesidir. Giclée, arşivleme kalitesi yüksek sonuçlar veren, yüksek kaliteli kağıtlara ve canvas malzemelere, yüksek kaliteli mürekkeplerle, geniş formatlı yazıcılarla güzel sanatlar için eser üretme konusunda nispeten yeni bir süreçtir. Sanatsal baskıları üretme, orijinalden daha küçük, hatta daha büyük olabilir. Tipik olarak, baskılar, aksi özellikte talep edilmedikçe, kendi orjinal boyutlarında üretilir. Arşiv kağıdı üzerine baskı, arşiv baskısı olarak adlandırılabilir. Giclée baskılar, sayıca fazla miktarda basılacağı zaman yaygın olarak kullanılan dört renkli ofset litografi işlemine kıyasla daha maliyetli olsa da, daha yüksek bir baskı kalitesi sağlaması açısından farklı bir alan olarak tercih edilmektedir. Bunun yanında inkjet baskıdaki geri dönüş süresinin daha hızlı olması ve sanatçının renk düzeltmesine imkan tanıması ve kullanılan kağıt türü ile sonuç üzerinde daha fazla kontrole sahip olması açısından bu yeni süreç sanatsal baskılarda çok önem arz etmektedir.
Dijital giclée baskılar
genelde beş temel tür olarak üretilmektedir:
-
Bilgisayar tarafından oluşturulan görüntüler (orijinalgicléebaskılar);
-
Dijital olarak basılan fotoğraflar;
-
Bilgisayarlara taranan görüntüleringicléebaskıları;
-
Dijital fotoğraf veya taranmış görüntü daha sonra bilgisayar tarafından manipüle edilir, geliştirilir, yeniden düzenlenir veya değiştirilir (örneğin Photoshop gibi programlar kullanılarak).
-
Giclée veya baskılarının daha sonra geliştirilerek, yeniden işlenmiş veya değiştirilmiş her türlü dijital görüntü.
NEDEN GICLÉE BASKI?
Bir Giclée, geleneksel baskıdan (10-12 renge kadar) daha fazla mürekkep kullanır, böylece geleneksel CMYK baskısından çok daha geniş bir renk aralığı ve renk derinliği üretir. • Giclée, geniş bir ton aralığında canlı, doğru renk reprodüksiyonları üretmek için, geniş bir renk paletini karıştırarak kullanan arşiv kalitesi için üretilmiş mürekkepleri kullanır. • Baskıda diğer baskı teknonlojilerine oranla tram nokta değeri farklı olduğu için kalite daha fazladır. • Süreç, etkileyici bir renk üretimi sağlar. Bu, gerçek tuval veya suluboya kağıdın dokusuyla birleştiğinde, hem renkte hem de dokuda özgün bir sanat eseri gibi görünen baskılar üretir. • Giclée baskılar, sanatçıların işlerini güzel sanatlar tuvali üzerinde ve asitsiz %100 pamuk, arşiv suluboya kağıdı üzerine -bir sertifikayla sunulan- üretilebilir. Güzel sanatlar ve dijital fotoğrafçılıkta yeni bir mükemmeliyet standardı olarak tanımlanabilir. 1005 6. ULUSLARARASI MATBAA TEKNOLOJİLERİ SEMPOZYUMU 6. INTERNATIONAL TECHINOLOGIE SYMPOSIUM FÜR DRUCK 6th INTERNATIONAL PRINTING TECHOLOGIES SYMPOSIUM İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ - CERRAHPAŞA / 01-03 KASIM / NOVEMBER 2018 • Tuval ve baskılar, güçlü UV koruması ve görüntü solmasına karşı dayanıklılık sağlarken aynı zamanda yüksek nem ortamları için ek koruma sağlamak üzere, müze kalitesinde bir arşiv sağlamak için vernikle kaplanabilir. • Uzun ömürlü, orijinal “arşiv kalitesi” mürekkepleri, 100 yıldan uzun bir süredir görünür solmaya karşı bağımsız olarak test edilmiştir. Baskılar, depolama koşullarına bağlı olarak 100+ yıl boyunca arşivlenebilir. (Wilhelm Görüntüleme Araştırma raporu) • Sanatçılar ve fotoğrafçılar işlerini talep üzerine çoğaltabilirler, böylece tüm siparişi önceden basma maliyetinden kaçınılmış olunur. • Orijinal tasarımlar korunarak ve imzalı çoğaltımlarını daha düşük fiyatlarla, bir orijinallik garantisi sertifikası ile satılabilir olacaktır.
GİCLÉE BASKI YAZICILARI, MÜREKKEPLERI VE YARDIMCI MADDELER
Başlangıçta IRIS yazıcılarını kullanan teknoloji, diğer yazıcı markalarında yapılan baskıları da içerecek şekilde büyük ölçüde gelişmiştir. Canon ve Epson gibi firmalar tarafından, tuval veya sanat kağıtları gibi güzel sanat eserlerinde solmaya karşı dayanıklı, arşiv kalitesinde mürekkepler kullanarak mümkün olan en doğru baskıları üretmek için bu teknolojiye sahip yazıcılar üretilmiştir. Diğer baskı türlerinin gerektirdiği karmaşık ve pahalı kurulum süreci olmadığından, hem sanatçılar hem de fotoğrafçılar için hızla tercih edilen bir yöntem haline gelmiştir.
Geniş format yazıcılar, çok ince detaylar basabilir. Siyah - beyaz görüntüler için daha iyi bir gri dengesi ve ton kontrolü sağlayan çeşitli gri - siyahlar dahil olmak üzere sekiz veya daha fazla renk kullanabilir ve renkli görüntüler için çok geniş bir renk kabiliyetine sahiptir. Çok pürüzsüz güzel sanatlar kağıtlarından dokulu, çok parlak kağıt yüzeylere kadar, orta kağıt ağırlığından ağır kağıtlara ve tuvale kadar çok çeşitli malzemeler üzerine baskı yapabilirler. Giclée, pigment bazlı mürekkepleri yüksek kaliteli arşiv kalitesinde bir kağıtla birleştiren kaliteli bir dijital baskı işlemini tanımlamak için kullanılır. Üstün arşiv kalitesi, ışık haslığı ve kararlılığı olan mürekkepler kullanılan bir inkjet baskı tekniğidir. Yapılan baskılar için 4 renk yerine en az 9 renk kullanılır. Ana renkler dışında açık magenta, açık cyan ve 3 farklı siyah mürekkepler ile daha fazla çözünürlük, daha fazla keskinlik ve açık renkli bölgelerde daha kaliteli tonlamalar elde edilebilir. P
Parlak kağıtlar: Bu kağıtlarda parlak bir görünüm sağlayan kaplama baskılar vardır. Bu kaplama, gerçek mürekkep ve ellerle doğrudan temastan gelen yağlar arasında koruyucu bir tabaka olarak hizmet edebilir. Fakat, aynı parmak izlerini (aynı zamanda toz) göstermesi daha olasıdır. Kağıt üzerindeki bu parlak kaplama özellikle bir çerçevedeki camın ya da parlak ışıkların altında olduğunda, dikkati dağıtan bir parlama yaratır.
Yarı parlak kağıtlar: Yarı parlak kağıtlar parlak ve mat arasında bir orta noktadır, ancak yüksek noktaları daha az ayırt edici özelliktedir. Zengin renkler sergilerler, parmak izlerine karşı direnirler ve parlak kağıtlardan daha az parıltı üretirler, daha az parlaklığa sahiptirler. Mat kağıttan daha dayanıklıdır ancak mat kağıda baskı yapan en derin siyahları üretmezler. Her bir seçeneğin artılarını ve eksilerini işin özelliklerine gore düşünmek için biraz zaman ayırılmalıdır. Kağıt her ne türde olursa olsun kağıt stoğu veya seçilen türden kağıdın, arşiv kalitesinde olması en önemli unsurdur.
Mat kağıtlar: Mat kağıtlar, ultra pürüzsüzlükten benzersiz bir şekilde dokulu olana kadar çeşitli dokularda bulunur. Bu kağıtlar herhangi bir yansıma göstermeyecek ve camın arkasında ve parlak ışıkta iyi çalışacaktır. Parmak izleri ve toz, mat kağıtta parlaktan daha az endişe vericidir, ancak mat baskılar, kullanımda daha kolay zarar görür. Pamuklu eldiven giymek, mat kağıda baskıya zarar verme olasılığını azaltacaktır.
Kağıda Baskılar: Hahnemühle Photo Paper kağıtlar (HPP) plastik tabanlı standart fotoğraf kağıtlarıdır. Hahnemühle Fine Art kağıtlar ise (HFA) müze sınıfı arşivsel kağıtlardır. Baz materyalleri, pamuk, alfa seluloz veya bamboo liflerinden oluşur.
Kanvas Baskılar: Hahnemühle Fine Art kanvaslar, asitsiz poly-cotton tabanlı müze sınıfı arşivsel kanvaslardır.
KULLANILAN KAĞITLAR
Giclée baskılar çoğunlukla Hahnemühle Rag ve Magiclée kağıt ve Torino 17M kanvas üzerine basılmaktadır, Bunun dışında sanatçıların talebine göre Hahnemühle, Somerset, Canson, TECCO, ILFORD, Canon ve Epson gibi değişik baskı malzemeleri de kullanılmaktadır. Baskı yüzeyinin ve cinsine göre kağıtları şu şekilde gruplandırabiliriz;
